ភាពខុសគ្នារវាងកំណែនានារបស់ "សហរដ្ឋអាមេរិក"

បានត្រឡប់កំណែប្រែដោយ117.20.115.134 (Talk) ទៅកំណែប្រែចុងក្រោយដោយ Chanrasmey Miech
(https://drive.google.com/file/d/1S7PCNaTQHLZSlYUT1fnka_XiuA7YPkHn/view?usp=drivesdk)
ស្លាក: កែ​សម្រួល​តាម​ទូរស័ព្ទ កំណែប្រែពីអ៊ីនធើណិតចល័ត
(បានត្រឡប់កំណែប្រែដោយ117.20.115.134 (Talk) ទៅកំណែប្រែចុងក្រោយដោយ Chanrasmey Miech)
ស្លាក: Rollback
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 100%;"
https://drive.google.com/file/d/1S7PCNaTQHLZSlYUT1fnka_XiuA7YPkHn/view?usp=drivesdk
|+<big><big>'''សហរដ្ឋអាមេរិច'''</big></big>
|-
| style="background:#ffffff;" align=center colspan=2 |
{| border=0 cellpadding=3 cellspacing=0
| align=center width=160 | [[ឯកសារ:Flag_of_the_United_States_(Pantone).svg‎|125px|]]
| align=center width=160 | [[ឯកសារ:US-GreatSeal-Obverse.svg|125px|]]
|-
| align=center width=160 | [[ទង់​ជាតិ​សហរដ្ឋអាមេរិច]]
| align=center width=160 |​ [[សញ្ញាជាតិ]]
|}
|-
| align=center colspan=2 style="background: #ffffff;" | [[ឯកសារ:United States (orthographic projection).svg|ស្តាំ|350px|]]
|-
| '''រដ្ឋធានី'''
| [[វ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី]]
|-
| '''ប្រមុខរដ្ឋ​'''
| [[ដូណាល់ ត្រាំ]]
|-
| '''ភាសា​ផ្លូវ​ការ​'''
| [[ភាសាអង់គ្លេស]]
|-
| '''ភ្លេង​ជាតិ​'''
| [[The Star-Spangled Banner]]
|-
| '''ផ្ទៃដី​'''
| ៩,៨២៦,៦៧៥ គម<sup>២</sup>
|-
| '''ចំនួន​ប្រជាជន​'''<br />&nbsp;– ដង់ស៊ីតេ/គម²
| ៣០៨,៧៤៥,៥៣៨<br />&nbsp;- ៣៣.៧នាក់/គម²
|-
|-
| '''រូបបិយប័ណ្ណ'''
| [[ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិច]] (USD)
|-
| '''កូដទូរស័ព្ទប្រទេស'''
| +1
|-
| '''កូដកម្មសិទ្ធិប្រទេស'''<br />(TLD:Top Level Domain)
| [[.us]]
|}
 
 
សហរដ្ឋអាមេរិក ({{lang-en|United States of America}}) គឺជា​សាធារណរដ្ឋ​សហព័ន្ធ ដែល​មាន​ដែល​មាន​[[រដ្ឋ]] (State) ៥០ និង​មណ្ឌល​សហព័ន្ធ (federal district) ១​។ រដ្ឋ​ចំនួន ៤៨ និង​មណ្ឌល​សហព័ន្ធ​ជាប់គ្នា​ជា​ដី​តែ​មួយ​ផ្ទាំង ស្ថិតនៅ​ផ្នែក​កណ្ដាល​នៃ​ទ្វីប​[[អាមេរិក​ខាងជើង]] ចន្លោះ​​[[មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក]] និង​[[មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក|អាត្លង់ទិក]] ខាងជើង​ជាប់​ជាមួយ​ប្រទេស​[[កាណាដា]] និង​ខាងត្បូង​ជាប់​ជាមួយ​ប្រទេស​[[មិកស៊ិក]]​។ [[អាឡាស្កា]] ជា​[[រដ្ឋ]]​មួយ​ស្ថិត​ប៉ែក​ពាយ័ព្យ​នៃ​ទ្វីប​[[អាមេរិក​ខាងជើង]] ខាងកើត​ជាប់​នឹង​ប្រទេស​[[កាណាដា]] និង​ខណ្ឌ​ពី​ប្រទេស​[[រុស្ស៊ី]]​ដោយ​[[ច្រក​សមុទ្រ​ប៊េរីង]]​។ [[រដ្ឋ​ហាវៃ]] គឺជា​ប្រជុំ​មួយ​នៅ​កណ្ដាល​[[មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក]]​។ ក្រៅ​ពី​នេះ សហរដ្ឋអាមេរិក​ក៏​នៅ​មាន​អាណាខេត្ត​ចំណុះ ឬ តំបន់​នៅ​លើ​កោះ​ដាច់ស្រយាល​មួយ​ចំនួន​ទៀត នៅ​ក្នុង​[[សមុទ្រ​ការាបៀន]] និង​[[មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក]]​។
 
ជាមួយ​ផ្ទៃដី ៩.៦២៩.០៩១ គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា និង​ប្រជាជន​ប្រមាណ ៣០៧ លាន​នាក់ ធ្វើ​ឱ្យ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ធំ​ជាងគេ​លំដាប់​ទី​៣ ឬ ទី​៤ និង​មាន​ប្រជាជន​ច្រើន​ជាងគេ​ទី​៣ នៅ​លើ​ពិភពលោក​។ សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជា​ប្រជាជាតិ​មាន​ប្រជាជន​ចម្រុះ​ជាតិសាសន៍ និង​ពហុ​វប្បធម៌ ច្រើន​ជាងគេ​លើ​ពិភពលោក ដែល​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ធ្វើ​អន្តោប្រវេសន៍​ដ៏​ច្រើន​លើសលប់​ចូល​ទៅ​កាន់​សហរដ្ឋអាមេរិក ជាច្រើន​សតវត្ស​មក​នេះ​។ សេដ្ឋកិច្ច​សហរដ្ឋអាមេរិក គឺ​ឈរ​នៅ​លំដាប់​ទី​១ លើ​ពិភពលោក​។ បើ​គិត​តាម​ឆ្នាំ ២០០៨ ផលទុនជាតិសរុប (GDP) របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក មាន​ប្រមាណ​ជា $14.3 trillion (ដែល​ប្រមាណ​ជា ២៣% នៃ GDP និង​ជិត ២១% នៃ​អំណាច​ទិញ (PPP) ពិភពលោក) ។
 
ប្រទេស​នេះ ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​រដ្ឋ​ដំបូង​បង្អស់​ចំនួន ១៣ នៃ​អាណានិគម​អង់គ្លេស ដែល​ស្ថិតនៅ​តាម​បណ្ដោយ​ឆ្នេរ​[[មហាសមុទ្រ​អាត្លង់ទិក]] នា​ថ្ងៃ​ទី ០៤ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៧៧៦ ដែល​ជា​ថ្ងៃ​ប្រកាស​ឯករាជ​ភាព ដើម្បី​ធ្វើការ​ទាមទារ​ឯករាជ្យ​របស់​ពួកគេ ពី​ពួក​អាណានិគម​អង់គ្លេស និង​បង្កើត​សាមគ្គីភាព​រួមគ្នា​ជា​ធ្លុង​មួយ​។ បណ្ដា​រដ្ឋ​ដែល​បាន​ធ្វើការ​បះបោរ បាន​ទទួល​ជ័យជម្នះ​លើ​ពួក​អង់គ្លេស នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​បដិវត្ត​អាមេរិក ដែល​ជា​ជ័យជម្នះ​លើក​ទី​១ នៃ​សង្គ្រាម​របស់​ជន​ក្រោម​អាណានិគម​ដើម្បី​ឯករាជ្យ​។ តាមរយៈ​[[សន្និបាត​ក្រុង​ហ្វីឡាដែលហ្វៀ]] កាលពី​ថ្ងៃ​ទី ១៧ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៧៨៧ បាន​សម្រេច​អនុម័ត​បង្កើត​ឡើង​នូវ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​សហរដ្ឋអាមេរិក​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ដែល​ការ​ផ្ដល់​សច្ចាប័ន​នេះ គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ក្រោយ​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ ដែល​ផ្នែក​នៃ​បណ្ដា​រដ្ឋ​មួយ​ទាំងនោះ ស្ថិតនៅ​ក្រោម​សាធារណរដ្ឋ​តែមួយ ដោយ​មាន​ការ​គ្រប់គ្រង​ដ៏​ខ្លាំង​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កណ្ដាល​។ The Bills of Right ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ ១០ មាត្រា ធានា​ដល់​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ស៊ីវិល​មូលដ្ឋាន​ជាច្រើន ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្ដល់​សច្ចាប័ន​នៅ​ឆ្នាំ ១៧៩១​។
 
នៅ​សតវត្ស​ទី​១៩ សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ទទួល​ទឹកដី​ប្រទេស​[[បារាំង]] [[អេស្ប៉ាញ]] [[រាជាណាចក្ររួម]] [[មិកស៊ិក]] និង​[[រុស្ស៊ី]] ហើយ​ថែមទាំង​បាន​ធ្វើ​ការ​បង្រួបបង្រួម​ជាមួយ​[[សាធារណរដ្ឋ​តិចសាស]] និង​[[សាធារណរដ្ឋ​ហាវៃ]]​ទៀត​ផង​។ ជម្លោះ​រវាង​បណ្ដា​រដ្ឋ​កសិកម្ម​នៅ​ភាគ​ខាងត្បូង និង​បណ្ដា​រដ្ឋ​ឧស្សាហកម្ម​នៅ​ភាគ​ខាងជើង លើ​បញ្ហា​សិទ្ធិ និង​ច្បាប់​ស្ដីពី​ទាសភាព បាន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​សង្គ្រាមស៊ីវិល ឬ សង្គ្រាម​បំបែក​ស្រុក​នៅ​អាមេរិក ក្នុង​ទសវត្ស​ឆ្នាំ ១៨៦០​។ ទីបំផុត​ទៅ ពួក​ខាងជើង​បាន​ទទួល​ជ័យជម្នះ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក​រក្សា​បាន​នូវ​ឯកភាព និង​លុបបំបាត់​ចោល​ច្បាប់​ទាសភាព​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ទាំងមូល​។ [[សង្គ្រាម​អេស្ប៉ាញ-អាមេរិក]] និង​[[សង្គ្រាមលោក​លើក​ទី​១]] បាន​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​ថា​សហរដ្ឋអាមេរិក ជា​មហាអំណាច​យោធា​មួយ​លើ​ពិភពលោក​។ [[សង្គ្រាមលោក​លើក​ទី​២]] នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤៥ សហរដ្ឋអាមេរិក​ជា​ប្រទេស​ទី​១ ដែល​មាន​[[អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ]] ជា​សមាជិក​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​[[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ]] និង​ជា​សមាជិក​ស្ថាបនិក​មួយ​នៃ​[[អង្គការ​ណាតូ]]​។ ក្រោយ​[[សង្គ្រាមត្រជាក់]] និង​ការ​ដួល​រលំ​នៃ​[[សហភាពសូវៀត]] បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ក្លាយ​ជា​កំពូល​មហាអំណាច​តែមួយគត់​។ នៅ​វិស័យ​យោធា សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ចំណាយ​ជាង ៥០% នៃ​វិស័យ​យោធា​ទាំងអស់​លើ​ពិភពលោក និង​ភាព​នាំមុខ​គេ​ទាំង​សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និង​វប្បធម៌​។
 
== អំពី​និរុត្តិសាស្ត្រ ==