ភាសាវិទ្យា​ គឺ​ជាការសិក្សា​អំពី​ភាសា​តាមបែប​វិទ្យា​សាស្ត្រអំពីភាសា។ គេ​មិនគួរ​ច្រឡំ​ភាសាវិទ្យា​ និង​វេយ្យាករណ៍​ឡើយ ព្រោះ​ចំពោះ​ភាសាមួយ​វេយ្យាករណ៍​ជាក្បួនខ្នាត​មាន​លក្ខណៈ​ប្រពៃណី​ជាង ហើយ​មាន​ប្រធានបទ​​ខ្លះ​គេ​សិក្សា​ក្នុង​ភាសាវិទ្យា​​តែ​ពុំ​មាន​សេចក្ដី​លម្អិត​ក្នុង​វេយ្យាករណ៍​ប្រពៃណី​ឡើយ។ ភាសាវិទ្យា​សិក្សា​ផ្នែក​ផ្សេងៗ​នៃ​ភាសា មាន​ដូចជា ការបញ្ចេញ​សម្លេង ការ​កត់ត្រា​សម្លេង ន័យ​របស់​ពាក្យ របៀប​​រៀប​លំដាប់​ពាក្យឱ្យ​មាន​ន័យ​ស្ដាប់​បាន របៀប​ប្រើ​ប្រាស់​ភាសា​តាម​បរិបទ និង​លក្ខណៈជាច្រើន​ទៀត។ សាខារបស់​ភាសាវិទ្យា​ ចេះ​តែ​កើនឡើង​ជា​បន្តបន្ទាប់​តាម​កាលសម័យ។ ការ​​រៀប​រាប់​លម្អិត​អំពី​ភាសា​ដែល​មាន​វ័យ​ចំណាស់​គឺ ការវិភាគភាសា​សំស្ក្រឹត ឈ្មោះថា អស្តធ្យយិ​ (Ashtadhyayi)​របស់បាណិនិ (Pāṇini)។ ចំណែក​ឯ Philology កើត​មាន​មុន​ភាសាវិទ្យា​បច្ចុប្បន្ន តែ​កាលនោះ​គេ​សិក្សា​តែ​ពី​វេយ្យាករណ៍​ និង​ការ​ប្រើប្រាស់ភាសាដោយ​ផ្អែក​លើ​សម័យ​កាល​ ឬ ប្រវត្តិ​នៃភាសាប៉ុណ្ណោះ។ ​

ប្រវត្តិនៃ​ភាសាវិទ្យាកែប្រែ

សាខា​នៃ​ភាសាវិទ្យាកែប្រែ

សូរវិទ្យា (Phonology)កែប្រែ

ស័ទ្ទវិទ្យា (Phonetics)កែប្រែ

រូបសាស្ត្រ (Morphology)កែប្រែ

វចនវិទ្យា (Lexicology)កែប្រែ

ន័យកម្ម (Semantics)កែប្រែ

សម្ព័ន្ធវិទ្យា (Syntax)កែប្រែ

សាខានៃភាសាវិទ្យា​ដែល​ទាក់​ទង​នឹង​មុខវិទ្យា​ដទៃកែប្រែ

ចិត្តភាសាវិទ្យា (Psycholingustics)កែប្រែ

សង្គមភាសាវិទ្យា (Sociolinguistics)កែប្រែ

ភាសាវិទូនិង​បុគ្គល​គួរ​កត់​សម្គាល់​ក្នុង​ភាសាវិទ្យាកែប្រែ


ជនជាតិខ្មែរកែប្រែ

លោក អៀវ កើសកែប្រែ

សម្តេច​ព្រះ​សង្ឃរាជ​ ជួន ណាតកែប្រែ

លោក កេង វ៉ាន់សាក់កែប្រែ

បណ្ឌិតសភាចារ្យ ច័ន្ទ សំណព្វ (ភាសាវិទូ)កែប្រែ

សាស្ត្រាចារ្យបរិញ្ញា ឈិន សីហា (វចនវិទូ)កែប្រែ

អន្តរជាតិកែប្រែ

លោក បឹត្រេន រូស៊ែល (Bertrand Russell)កែប្រែ

លោក អ៊ែដវ៉ាដ សាភា (Edward Sapir)កែប្រែ

លោក ណូអាំ ឆមស្គី (Noam Chomsky)កែប្រែ

លោក ហ្វ៊ែរឌីណង់ ឌឺសូសៀរ (Ferdinence De Sousoer)កែប្រែ

ស្ថាប័ន​ជាតិ​និង​អន្តរជាតិ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ភាសាវិទ្យាកែប្រែ

ស្ថាប័នជាតិកែប្រែ

វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ភាសាខ្មែរកែប្រែ

វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ភាសាខ្មែរ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​រាជបណ្ឌិត្យសភា​កម្ពុជា។

គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​ភាសាខ្មែរ (លែងមាន)កែប្រែ

ស្ថាប័ន​នេះ​ កើត​ចេញ​ពី​អនុក្រឹត្យ​លេខ ១៨ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី៥ មីនា ឆ្នាំ២០០៧ ហើយ​រលាយ​ទៅវិញ​ស្របពេលដែល​ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរកកើត។

ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរកែប្រែ

ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ កើតឡើង​ពីព្រះ​រាជក្រឹត្យ​លេខ នស/រកត/០៦១១/៦០០ ចុះថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១១។ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិ​ភាសាខ្មែរ ឋិតនៅក្រោម​រដ្ឋបាលនៃ​ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរផ្សាយ​ព្រឹត្តិបត្រ និង សទ្ទានុក្រមផ្សេងៗ​ទាក់​ទង​នឹង​ភាសាជាតិ។ មកទល់បច្ចុប្បន្ន ការ​ផ្សាយ​ភាគច្រើន​និយាយអំពី​ការប្រើប្រាស់​ពាក្យ និង​ពាក្យ​ថ្មីៗដែល​ក្រុមប្រឹក្សា​ប្រកាស​ឱ្យ​ប្រើ ហើយ​គេ​ពុំ​សូវ​ឃើញ​មាន​ការ​ផ្សាយ​ពី​ទម្រង់​សំនេរ​ច្រើននៅ​ឡើយ​ទេ។

កែប្រែ

មើលផងដែរកែប្រែ

Other Terms and Concepts

ឯកសារយោងកែប្រែ

Bibliographyកែប្រែ

  • Akmajian, Adrian; Demers, Richard; Farmer, Ann; Harnish, Robert (2010) Linguistics: An Introduction to Language and Communication Cambridge, MA: The MIT Press ISBN 0-262-51370-6CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
  • Isac, Daniela (2013) I-language: An Introduction to Linguistics as Cognitive Science, 2nd edition Oxford University Press ISBN 978-0199660179 Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (ជំនួយ)
  • Pinker, Steven (1994) The Language Instinct William Morrow and Company ISBN 9780140175295
  • Chomsky, Noam (1998) On Language The New Press, New York ISBN 978-1565844759
  • Derrida, Jacques (1967) Of Grammatology The Johns Hopkins University Press ISBN 0801858305
  • Crystal, David (1990) Linguistics Penguin Books ISBN 9780140135312

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅកែប្រែ

ស្វែងរកបន្ថែមអំពី ភាសាវិទ្យា នៅលើគំរោងផ្សេងៗទៀតរបស់វិគីខាងក្រោម៖
  វិគីនានុក្រមនិយមន័យ
  វិគីសៀវភៅសៀវភៅឬសេចក្តីពន្យល់ផ្សេងៗ
  វិគីពាក្យពេជន៍ប្រជុំ​ពាក្យពេជន៍​របស់មនុស្ស​ល្បីៗ
  វិគីបណ្ណាល័យប្រភពអត្ថបទផ្សេងៗ
  វិគីមេឌា Commonsពហុមេឌា
  វិគីពត៌មានពត៌មាន
  វិគីសកលវិទ្យាល័យប្រភពសិក្សារៀនសូត្រ