សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងឡាវ

សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងឡាវ ឬសង្គ្រាមស៊ីវិលឡាវ (១៩៥៩-១៩៧៥) គឺជាជម្លោះសង្រ្គាមស៊ីវិលរវាងបក្សពួកកុម្មុយនីស្តប៉ៈថេតឡាវ (គាំទ្រដោយវៀតណាមខាងជើង) និងរាជរដ្ឋាភិបាលឡាវពីថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៩ រហូតដល់ថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៥។ សង្គ្រាមនេះបានទទួលឥទ្ធិពលពីសង្គ្រាមវៀតណាមដូចនឹងសង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងកម្ពុជាដែរ។ វាត្រូវបានគេហៅថា សង្រ្គាមសម្ងាត់ ដោយមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពពិសេសសេអ៊ីអា (CIA) និងក្នុងចំណោមអតីតយុទ្ធជនហ្មុងមួយចំនួន។[៨]

សង្គ្រាមស៊ីវិលឡាវ
ផ្នែកនៃសង្គ្រាមវៀតណាម សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិន និងសង្គ្រាមត្រជាក់
Zones bombardées par l'Armée américaine au Laos de 1964 à 1973.JPG
តំបន់ក្រហមដែលស្ថិតនៅក្រោមការកាន់កាប់របស់ចលនាប៉ៈថេតឡាវត្រូវបានកងកម្លាំងជើងអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិកទម្លាក់គ្រាប់បែកក្រាលព្រំពីលើជារឿយៗ។
កាលបរិច្ឆេទ ២៣ ឧសភា ១៩៥៩ – ២ ធ្នូ ១៩៧៥
(១៦ ឆ្នាំ, ៦ ខែ, ១ សប្តាហ៍ និង ២ ថ្ងៃ)
ទីតាំង ប្រទេសឡាវ
លទ្ធផល ជ័យជម្នះខាងប៉ៈថេតឡាវ និងវៀតណាមខាងជើង
ភាគីសង្គ្រាម
ព្រះរាជាណាចក្រឡាវ
កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអព្យាក្រឹត
(១៩៦២–១៩៦៦)
 សហរដ្ឋអាមេរិក
 វៀតណាមខាងត្បូង
 ថៃ
គាំទ្រដោយ៖
ហ្វីលីពីន
តៃវ៉ាន់
 អូស្ត្រាលី
 នូវែលសេឡង់
 ឥណ្ឌូនេស៊ី
 បារាំង
ប៉ៈថេតឡាវ
កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអព្យាក្រឹត
(១៩៦០–១៩៦២)
អ្នកស្នេហាជាតិអព្យាក្រឹតនិយម
(ពីឆ្នាំ១៩៦៣)
 វៀតណាមខាងជើង
គាំទ្រដោយ៖
 សហភាពសូវៀត
អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត
 គុយបា
ឆេកូស្លូវ៉ាគី
រ៉ូម៉ានី
 ចិន
មេបញ្ជាការ និង មេដឹកនាំ
សុវណ្ណភូមា
ភូមិ ណូសាវណ្ណ
វាំង បាវ
ប៊ុន អ៊ូម
គង់ ឡេ
លីនដុន ប៊ី. ចនសុន
រីឆាដ និចសុន
រ៉ូប៊ឺត ម៉ាកណាម៉ារ៉ា
ក្លាក ឃ្លីហ្វត
ម៉ែលវីន ឡែត
សុផានុវង្ស
កៃសន ព្រហ្មវិហារ
ភូមិ វង្សវិចិត្រ
ឌៀន ស៊ុនណាឡាត
នូហាក់ ភូមសៈវ៉ាន់
កម្លាំង
ទាហានចំនួន ៥០,០០០ នាក់ (១៩៥៤)[១]
កម្លាំងភតិការីចំនួន ២១,០០០ នាក់ (១៩៦៣)[២]
កងជីវពលហ្មុងចំនួន ១៩,០០០–២៣,០០០ នាក់ (១៩៦៤)[៣]
៨,០០០ (១៩៦០)[៤]
៤៨,០០០ (១៩៧០)[៤]

១០,០០០+ (១៩៧០)

សហេតុភាព និង ការខាងបង់
កងទ័ពខេមរភូមិន្ទឡាវប្រមាណ ~១៥,០០០ នាក់[៥] គ្មានទិន្នន័យច្បាស់លាស់
៣,០០០+[៦]
ចំនួនមរណភាពសរុប ២០,០០០–៦២,០០០[៧]

ឯកសារយោងកែប្រែ

  1. The rise of Communism Archived from the original on 2010-11-17
  2. Global security - Pathet Lao Uprising
  3. Hmong rebellion in Laos
  4. ៤,០ ៤,១ Area Handbook Series- Laos - Glossary
  5. T. Lomperis, From People's War to People's Rule (1996)
  6. "S&S": Small, Melvin & Joel David Singer, Resort to Arms: International and Civil Wars 1816–1980 (1982)
  7. (2008). "Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme". BMJ 336 (7659): 1482–6. DOI:10.1136/bmj.a137. See Table 3.
  8. [១] Archived 26 November 2016 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន.